Sterrenkijken met een laserpen

Een groene laserpen is het eenvoudigste hulpmiddel om iemand een ster of sterrenbeeld aan te wijzen. Je straal lijkt de hemel in te lopen en eindigt precies waar je wijst — voor wie naast je staat, is dat oneindig veel duidelijker dan “die iets links van die heldere daar”.

Waarom alleen groen werkt

Voor sterrenkijken heb je de zichtbare straal nodig, niet de stip. Die straal ontstaat doordat stofdeeltjes en luchtmoleculen licht naar je oog verstrooien, en dat is maar een fractie van het uitgezonden licht. Bij rood is die fractie te klein om iets te zien; bij groen van 532 nm werkt het wel, omdat je oog daar bijna acht keer gevoeliger voor is.

Een groene laserpen is voor dit doel dus geen voorkeur maar een voorwaarde.

Omstandigheden bepalen alles

De straal komt het best tot zijn recht als het echt donker is en er iets in de lucht hangt om op te verstrooien:

• Donkerte. Buiten de stadslichten is het verschil enorm. Onder straatverlichting zie je hooguit een korte streep.
• Luchtvochtigheid. Een vochtige avond of lichte nevel geeft een veel sterkere straal dan droge, heldere vrieslucht.
• Donkeradaptatie. Geef je ogen twintig minuten om te wennen. Kijk in die tijd niet op je telefoon — één blik op een scherm zet je terug bij nul.

Juist op de helderste, meest sterrenrijke nachten is de lucht vaak droog en valt de straal wat tegen. Dat is normaal en zegt niets over je laserpen.

Praktisch bij het aanwijzen

Een model met een vaste aan/uitknop is prettiger dan een drukknop: je hand blijft rustiger als je hem niet ingedrukt hoeft te houden, en je kunt een sterrenbeeld natrekken zonder onderbreking.

Wijs in korte aanwijzingen in plaats van de straal continu te laten branden. Dat scheelt batterijen, houdt de diode koeler en is voor de mensen naast je prettiger kijken.

Wijs de straal alleen op de hemel, nooit richting vliegtuigen, wegen of gebouwen. Zodra er een vliegtuig in de buurt komt: uit.

Wat je ermee kunt aanwijzen

Met het blote oog en een straal wijs je prima de grote sterrenbeelden aan — de Grote Beer, Orion, Cassiopeia — en heldere planeten als Jupiter en Venus. Voor wie met een telescoop werkt, is een laserpen handig om ruw te richten voordat je door de zoeker verder zoekt.

Wil je weten waarom kleur zo bepalend is, lees dan welke kleur laserpen het meest zichtbaar is.